سؤال: در قرآن آمده كه يهوديان با خدا پيمان بستند آن پيمان ها چه بودند؟

جواب: در آيات 83ـ85 سوره «بقره» بحث از پيمان بنى اسرائيل به ميان آمده، خداوند در اين آيات موادى از اين پيمان را ياد آور شده است، بيشتر اين مواد ـيا همه آنهاـ از امورى است كه مى بايست آن را جزء اصول و قوانين ثابت اديان الهى دانست; چرا كه در همه اديان آسمانى اين پيمان ها و دستورات به نحوى وجود دارد.
در اين آيات، قرآن مجيد، يهود را شديداً مورد سرزنش قرار مى دهد كه چرا اين پيمان ها را شكستند؟ و آنها را در برابر اين نقض پيمان به رسوائى در اين جهان و كيفر شديد در آن جهان، تهديد مى كند.
در اين پيمان كه بنى اسرائيل خود شاهد آن بودند و به آن اقرار كردند اين مطالب آمده است:
1 ـ توحيد و پرستش خداوند يگانه، چنان كه نخستين آيه مى گويد: «به ياد آوريد زمانى را كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم جز اللّه (خداوند يگانه) را پرستش نكنيد» و در برابر هيچ بتى سر تعظيم فرود نياوريد (وَ إِذْ أَخَذْنا ميثاقَ بَني إِسْرائيلَ لاتَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ).
2 ـ «و نسبت به پدر و مادر نيكى كنيد» (وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً).
3 ـ «و نسبت به خويشاوندان و يتيمان و مستمندان نيز به نيكى رفتار نمائيد» (وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكينِ).
4 ـ «و با سخنان نيكو با مردم سخن گوئيد» (وَ قُولُوا لِلنّاسِ حُسْناً).
5 ـ «نماز را بر پا داريد» (و در همه حال به خدا توجه داشته باشيد) (وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ).
6 ـ «زكات و حق محرومان را اداء كنيد» و كوتاهى روا مداريد (وَ آتُوا الزَّكاةَ).
«اما شما ـ جز گروه اندكى ـ سرپيچى كرديد، و از وفاى به پيمان خود، روى گردان شديد» (ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاّ قَليلاً مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُونَ).
7 ـ و به ياد آوريد: «هنگامى كه از شما پيمان گرفتيم خون يكديگر را نريزيد» (وَ إِذْ أَخَذْنا ميثاقَكُمْ لاتَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ).
8 ـ «يكديگر را از خانه ها و كاشانه هاى خود بيرون نكنيد» (وَ لاتُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ).
9 ـ چنان چه كسى در ضمن جنگ از شما اسير شد، همه براى آزادى او كمك كنيد، فديه دهيد و او را آزاد سازيد(اين ماده از پيمان از جمله «وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى تُفادُوهُمْ» كه بعداً خواهد آمد استفاده مى شود).
شما به همه اين مواد اقرار كرديد و بر اين پيمان گواه بوديد (ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ).
ولى شما بسيارى از مواد اين ميثاق الهى را زير پا گذاشتيد «شما همانها هستيد كه يكديگر را به قتل مى رسانيد و جمعى از خود را از سرزمينشان آواره مى كنيد» (ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَ تُخْرِجُونَ فَريقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيارِهِمْ).
«و در انجام اين گناه و تجاوز، به يكديگر كمك مى كنيد» (تَظاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ).
اينها همه بر ضد پيمانى بود كه با خدا بسته بوديد، درست است كه شما به بعضى از دستورات تورات عمل مى كنيد يعنى: «هنگامى كه بعضى از آنها به صورت اسيران نزد شما بيايند فديه مى دهيد و آنها را آزاد مى سازيد» (وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى تُفادُوهُمْ).
اما چرا در بيرون ساختن آنها از خانه و كاشانه شان كه حرام است اقدام مى كنيد، لذا مى فرمايد: اين فديه و آزادى درست «اما بيرون ساختن آنها از خانه و كاشانه شان از آغاز بر شما حرام بود» (وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ).
شما در دادن فدا و آزاد ساختن اسيران به حكم تورات و پيمان الهى استناد مى كنيد، اما در بقيه اعتنا نمى كنيد «آيا به بعضى از دستورات كتاب الهى ايمان مى آوريد و نسبت به بعضى كافر مى شويد»؟! (أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْض).
«جزاى كسى از شما كه چنين تبعيضى را در مورد احكام الهى روا دارد چيزى جز رسوائى در زندگى اين دنيا نخواهد بود» (فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلاّ خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا).
«و در روز رستاخيز به اشد عذاب گرفتار مى شوند» (وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى أَشَدِّ الْعَذابِ).
«و خداوند از اعمال شما غافل نيست» (وَ مَا اللّهُ بِغافِل عَمّا تَعْمَلُونَ).
و همه آن را دقيقاً احصاء كرده و بر طبق آن شما را در دادگاه عدل خود محاكمه مى كند.(1)
 
 
1. تفسير نمونه، جلد 1، صفحه 381.