1- دورة قديم : سلطنت پولولو دربارة تاريخ بلتستان محققين بعد از تحقيق در اشعار، غزليات و داستان‌هاي قديم نظريه هايي مختلف ارائه داده‌اند. به گفته بعضي محققين بخاطر موقعيت خاص خود از چهار هزار سال قبل از ميلاد مسيح در اين منطقه مردم زندگي مي كردند. و بخاطر كوه‌هاي بلند و راه‌هاي سخت و دشوار از حمله اقوام مختلف در امان بوده است. در آن زمان بلتستان به همراه لداخ و تبت يك منطقه وسيعي را تشكيل مي‌داد و تمام كارها بصورت مشترك انجام مي‌شد؛ به اين دور ابتدائي كوهله توس مي گويند. بعد از اين دوره زمان كيسر شروع مي‌شود كه حكومت سلطنتي قوي و بزرگ بود. و امروزه در بلتستان بعنوان يك افسانه در آمده‌ است و داستانهاي او را مردم با اشتياق فراوان گوش مي‌كنند. در سفرنامه‌هاي چيني و ديگر كتب چيني‌ درباره تاريخ قديم بلتستان اطلاعات فراواني به دست مي‌آيد. طبق اطلاعات در قرن پنجم ميلادي در بلتستان و اطراف آن يك حكومت قوي و بزرگ وجود داشت و نام آن سلطنت پولولو بود فاهيان اولين زائر چيني است كه در سال 403‌ ميلادي براي زيارت به منطقه داريل (تالي لو) سفر كرده است او در سفرنامه خود مي‌نويسد : در شرق اين منطقه (داريل) بعد از عبور از كوه‌هاي بلند و مناطق مختلف به سرزمين پولولو مي‌رسيم. فاهيان در كتاب خود نوشته است كه تالي لو پايتخت اودهيانه بوده است( كه نام قديم سوات است) طبق نوشته آقاي حسين آبادي همين امر را كننگهم سرآرل ستاين و بعضي ديگر از محققين تاييد مي كنند كه تالي‌لو همان داريل است. بعد از آن در سال 626‌ ميلادي دومين زائر چيني هوان تسانگ ‌‌ به اين منطقه رسيد. او هم در سفرنامة خود منطقة پولولو را با اين اوصاف ذكر كرده است. او مي‌نويسد: مساحت سلطنت پولولو 4000 لي است. اين مطقه درميان كوه‌هاي بلند پر از برف واقع است. در اين منطقه طلا و نقره پيدا مي‌شود و گندم و عدس كاشته مي شود. بخاطر مقدار زيادي ذخائر طلا در اين منطقه طلا فراوان است. و هواي اين منطقه هميشه سرد است. در تاريخ چين منطقة پولولو به پولولوي بزرگ و پولولوي كوچك تقسيم مي‌شد. طبق نوشتة محققين، به بلتستان پولولو بزرگ و به گلگت نگر و هنزه پولولو كوچك مي‌گفتند. در اطلس چيني در زمان حكومت خانواده تانگ 618‌م- 907‌م بلتستان را پولولو و اطراف آن (گلگت و نواحي آن) را پولولوي كوچك ذكر كرده است. و طبق اسناد رسمي حكومت چين در سال 696‌م سفير پولولو بزرگ در دربار چين آمده بود. اين حكومت پولولو تا سال 722‌م ادامه داشت و در اين سال با حمله حاكم تبت اين حكومت خاتمه يافت.